Rynek Podziemny, czyli wystawa „Śladem europejskiej tożsamości Krakowa”

Już za kilkanaście dni wielkie wydarzenie w stolicy Małopolski. W piątkowy wieczór, 24 września 2010 r. Sukiennice rozbłysną feerią barw. Na Rynku Głównym w Krakowie będzie można obejrzeć niezwykłe widowisko z wykorzystaniem najnowszych technik światła, dźwięku i multimediów. A wszystko to z okazji otwarcia wystawy „ Śladami europejskiej tożsamości Krakowa”. Multimedialne widowisko muzyczne uświetni tę niezwykłą uroczystość. Reżyserem spektaklu jest Roman Kołakowski. W przedstawieniu wezmą udział krakowscy artyści.

Wystawa zatytułowana „Śladami europejskiej tożsamości Krakowa” powstała 4 metry pod płytą Rynku Głównego. Na powierzchni ok. 4 tys. metrów kwadratowych znajduje się ekspozycja ukazująca rolę Krakowa w średniowiecznej Europie i ponad 800-letnią tradycję handlu i rzemiosła na tym terenie. Za opracowanie koncepcji i realizację ekspozycyjnej części wystawy odpowiedzialne jest konsorcjum pod przewodnictwem TRIAS S.A. W jego skład, oprócz TRIASU, wchodzą: ART FM, Fabryka Dekoracji i NoLabel. Nad stroną merytoryczną prac cały czas czuwał zespół znanych polskich archeologów.

„Dzięki wykorzystaniu technik multimedialnych i wystawienniczych ekspozycja pod krakowskim Rykiem Głównym będzie jedną z najnowocześniejszych w Polsce i Europie” – powiedział Zbigniew Klonowski, Prezes Zarządu TRIAS S.A

Wystawa stworzona została w oparciu o zabytki, które zostały odkryte podczas prac archeologicznych (prowadzonych w latach 2005-2010). Będzie można zobaczyć m.in. pozostałość średniowiecznej osady, fragmenty zabudowań pamiętających czasy Bolesława Wstydliwego i Kazimierza Wielkiego oraz około 700 przedmiotów codziennego użytku.

Projekt aranżacji plastycznej ekspozycji jest dziełem scenografa Marcina Pietucha z Fabryki Dekoracji oraz grafika Tomasza Salwierza z NoLabel. „By przybliżyć historię miasta i handlu stanowiącego podstawę rozwoju i potęgi Krakowa zaprojektowany został scenograficzny sztafaż, który będzie stanowił tło ekspozycyjne dla reliktów architektury, bruków i świadków ziemnych. Pomoże on widzowi wyobrazić sobie bogactwo kultury w czasach opisywanych przez wystawę” – mówi Marcin Pietuch z Fabryki Dekoracji. „Ekspozycja została wykonana z użyciem zaawansowanej techniki, która umożliwi szeroką interakcję ze zwiedzającym. Zastosowaliśmy technologie, które są wykorzystywane w nielicznych muzeach, m.in. ekran z pary wodnej” – dodaje Zbigniew Klonowski.

TRIAS dostarczył także ekrany dotykowe, plazmowe i 3D, hologramy, projektory, oświetlenie i nagłośnienie. Sprzęt posłuży do prezentacji obrazów, filmów, dźwięków i animacji, które stworzą iluzję tętniącego życiem średniowiecznego Krakowa. Dzięki temu zwiedzający będą mogli nie tylko zobaczyć, ale także poczuć atmosferę legendarnego miasta.

„To będzie niezwykły spektakl wrażeń, który przeniesie widzów w czasie i przestrzeni” – zapewnia Mieczysław Bielawski z ART FM – firmy, która w ramach projektu realizuje fabularyzowane filmy dokumentalne i sceny narratorskie.

„Zwiedzający wystawę staną się nie tylko świadkami wydarzeń minionych wieków. Dzięki technologiom XXI wieku będzie można nawet „dotknąć” historii średniowiecznego Krakowa” – mówi Tomasz Salwierz z NoLabel – firmy odpowiedzialnej m.in. za stworzenie trójwymiarowych animacji.

Wszystko za sprawą ekranów dotykowych, które umożliwią zwiedzającym m.in. wirtualne przerzucanie kart legendarnego kodeksu Behema czy odkopanie szkieletu sprzed 1000 lat.

„Przestrzeń podziemi krakowskiego Rynku poprzez zastosowanie multimedialnych środków wyrazu bliższa będzie wystawie sztuki nowoczesnej niż klasycznej ekspozycji muzealnej” – dodaje Marcin Pietuch z Fabryki Dekoracji.

„Zastosowanie nowoczesnych technologii na wystawie to znakomite narzędzie do przekazania wiedzy historycznej. Oddziaływanie na zmysły i interakcja ze zwiedzającym pozwoli lepiej zapamiętać poszczególne części ekspozycji” – podsumowuje dr Cezary Buśko, szef zespołu archeologów czuwających nad zapewnieniem wysokiego poziomu merytorycznego wystawy.

Ambientową oprawę muzyczną stworzył słynny norweski kompozytor Biosphere.

Ekspozycję będzie można zwiedzać grupowo z przewodnikiem lub indywidualnie korzystając np. z audiobooków przygotowanych w siedmiu wersjach językowych.

Do otwarcia tej niezwykłej wystawy, unikatowej w Europie, pozostało już niewiele czasu. Rozpoczęte zostało nawet symboliczne odliczanie. Na stronie internetowej miasta Krakowa umieszczony został specjalny licznik, który wskazuje dokładny czas do momentu otwarcia krakowskich podziemi. Jednocześnie w całym kraju trwa kampania promocyjna, zachęcająca podróżnych do odwiedzenia tego niezwykłego miejsca. Władze miasta przygotowały nawet specjalny konkurs, w którym można wygrać specjalne, darmowe wejściówki do muzeum, które obowiązywać będą w pierwszy weekend po otwarciu muzeum (24-26 września).

Wszystkich chętnych zapraszamy do zwiedzania tego magicznego miejsca. Jednak zanim podziemia zostaną udostępnione dla zwiedzających, najpierw czeka nas niesamowite multimedialne show, za które także odpowiedzialny jest TRIAS.

Istotną część widowiska będzie stanowić pokaz 3D mappingu na fasadzie Sukiennic przygotowany przez TRIAS. Projekcje architektoniczne to najnowocześniejsza z technik audiowizualnych. Wyświetlane przy użyciu potężnych projektorów trójwymiarowe obrazy (grafika, animacje, filmy) pozwalają bezinwazyjnie zmienić wygląd budynku. Dzięki tej technologii budowle przybierają inne kształty i kolory, pojawiają się na nich nowe detale, statyczne powierzchnie zaczynają się poruszać. Projekcje są zsynchronizowane z muzyką, co dodatkowo potęguje doznania wizualne.

Zaplanowana w Krakowie projekcja będzie niezwykła z jeszcze jednego względu. Będzie to pierwszy w Polsce pokaz 3D mappingu na taką skalę. Fasada krakowskich Sukiennic ma ponad 100 metrów długości…

Łączna moc projektorów, które zostaną wykorzystane podczas pokazu, wyniesie ponad 90 000 ANSI lumenów. Do oświetlenia widowiska posłużą lampy typu Falcon - jedne z najmocniejszych lamp dostępnych na światowym rynku oświetleniowym.

Spotkajmy się w Krakowie już 24 września o godz. 20.00!

INFORMACJE O WYSTAWIE

ZABYTKI

Na wystawie można podziwiać odnalezione podczas wykopalisk relikty architektury murowanej i drewnianej (m.in. pozostałość średniowiecznej osady, fragmenty zabudowań pamiętających czasy Kazimierza Wielkiego, pozostałość ogromnego cmentarzyska), tzw. świadki ziemne (czyli nienaruszone fragmenty gruntu ukazujące przekrój przez kolejne warstwy archeologiczne) oraz około 700 przedmiotów codziennego użytku. Wśród tych ostatnich są m.in. unikatowa kolekcja średniowiecznych plomb sukienniczych, najliczniejsze w Polsce zbiory średniowiecznej biżuterii, odważników i stilusów, monety – w tym liczne egzemplarze z czasów Władysława Łokietka.

OPIEKA MERYTORYCZNA

Merytoryczną stronę ekspozycji zapewniał zespół archeologów pod kierunkiem dr Cezarego Buśko, który kierował badaniami archeologicznymi na Rynku Głównym w Krakowie. Specjaliści dokonali wyboru zabytków oraz opracowali ogólne i szczegółowe zagadnienia związane z tematyką wystawy. Do tych pierwszych należały opisy dotyczące np. cmentarzyska, osady przedlokacyjnej, architektury murowanej oraz procesu narastania warstw. Wśród zagadnień szczegółowych wymienić można opracowania poszczególnych kategorii zabytków ilustrujących niektóre rzemiosła, handel lokalny i dalekosiężny, życie codzienne, itp. Do współpracy zaproszono znawców poszczególnych zagadnień, np. problemy związane z przedlokacyjnym Krakowem konsultuje prof. Kazimierz Radwański, średniowieczną architekturę mgr Stanisław Sławiński i dr Waldemar Niewalda, a zagadnienia antropologiczne prof. Henryk Głąb. W niektórych przypadkach – z powodu braku odpowiednich specjalistów w krakowskim środowisku naukowym – o konsultacje niektórych części projektu poproszono także ekspertów z innych ośrodków, zarówno krajowych (np. odnalezione na Rynku średniowieczne tkaniny opracowuje prof. Jerzy Maikz łódzkiego oddziału PAN), jak i zagranicznych (np. o pomoc w identyfikacji ołowianych plomb do znakowania sukna zwrócono się do specjalistów z Museum of London).

SPRZĘT MULTIMEDIALNY, WYSTAWIENNICZY i SYSTEMY ZABEZPIECZEŃ

Na wystawie znalazły się m.in.

• Ekran z pary wodnej (1 szt.) – jest na nim wyświetlana sceny z filmu zrealizowanego na potrzeby ekspozycji. W jednej ze scen można zobaczyć średniowieczny handel na krakowskim rynku, m.in. kramy i kupców zachwalających swoje towary.
• Ekran 190 stopni – pokazywany na nim obraz jest emitowany z 4 projektorów.
• Ekrany dotykowe (37 szt.) – umożliwiają zwiedzającym m.in. wirtualne przerzucanie kart legendarnego kodeksu Behema czy odkopanie szkieletu sprzed 900 lat.
• Urządzenia holograficzne 3D (5 szt.) – służą do prezentacji m.in. trójwymiarowych rekonstrukcji budynków, które kiedyś stały na rynku.
• Ekrany plazmowe (25 szt.)
• Projektory multimedialne (27 szt.)
• Ekrany LCD (13 szt.)
• Playery (104 szt.)
• Konwertery sygnału (160 szt.)
• Nagłośnienie (98 głośników)
• Audiobooki (150 szt.)
• Cyfrowy system kamer (64 kamery)
• Oświetlenie filmowe – oświetlenie odgrywa na wystawie bardzo ważną rolę. Pomieszczenia są pozbawione światła dziennego, poza niewielkim otworem pod fontanną na Rynku. Światło stanowi znaczący element scenografii, wydobywając i eksponując detale architektoniczne.
• Oświetlenie ledowe – ponad 700 punktów.
• Całość multimediów obsługiwana jest przez zintegrowany cyfrowy system. W dowolnym momencie wszystkie ekrany można przełączyć np. na nadawanie relacji z imprez odbywających się na Rynku. Komputerowy system kontroli biletów czuwa nad tym, aby w podziemiach nie przebywało jednocześnie więcej niż 300 osób, co gwarantuje możliwość swobodnego zwiedzania ekspozycji.
• Dodatkowo nad bezpieczeństwem zwiedzających i samej wystawy czuwa system zabezpieczeń antywłamaniowych, przeciwpożarowych i monitoringu.
• Łączna długość kabli użytych przy realizacji wystawy: ok. 28 tys. m

SCENOGRAFIA

Cała przestrzeń jest podzielona na kilka części. Odsłonięte podczas wykopalisk mury Kramów Bogatych stanowią galerię z odnalezionymi, zabytkowymi przedmiotami. Eksponaty umieszczono w nowatorskich cylindrycznych gablotach. W ich otoczeniu znalazła się ikonografia przedstawiająca analogie pochodzące z innych rejonów średniowiecznej Europy. Po przeciwnej stronie umieszczono graficznie przedstawione warsztaty rzemieślnicze wg ikonografii m.in. z Norymbergii i wg Kodeksu Behema. Rozwiązanie to było podyktowane małą ilością miejsca oraz bogactwem wątków architektonicznych, które są wydobywane światłem. Jedynie rekonstrukcja wnętrza kramu sukiennego została przedstawiona przestrzennie.

Kolejną ważną częścią ekspozycji są Kramy Bolesławowe, w których główną rolę odgrywają światła i sekwencje ich świecenia wraz z efektami dźwiękowymi. Wrażenie na zwiedzających robi projekcja aktu lokacyjnego miasta wyświetlana na współczesnych mu i opisanych w nim murach. W głębi wyświetlany jest holograficzny obraz kramów. Malowanie światłem i tworzenie spektaklu wrażeń oddziałuje z dużą siłą w miejscu, gdzie odkryto resztki chat spalonych w czasie najazdu Tatarów w 1241 r. Atmosferę buduje półmrok i czerń posadzek oraz błyszczący czarny sufit, który pełni rolę lustra sprawiającego wrażenie przestrzeni odbijającej projekcje filmowe. Jednym z elementów scenografii są nowoczesne makiety. Dwie największe – przedstawiające handel daleki średniowiecznego Krakowa oraz zespół miejski Krakowa z 1500 r. wykonał Marek Skrobecki, który był scenografem przy oscarowym filmie „Piotruś i wilk”.

FILMY – DOKUMENTY FABULARYZOWANE

Filmy powstały we współpracy z historykami, archeologami i scenarzystami. Pięć scenariuszy opowiada o ważnych dla historii miasta zagadnieniach w ich odniesieniu do kultury europejskiej. Do realizacji projektu utworzono 3 odrębne ekipy filmowe. Pierwsza z nich zrealizowała fabuły kostiumowe osadzone w legendzie lub historii miasta, np. pogrzeb Kraka, Zabójstwo biskupa Stanisława, Najazd Tatarów. W sumie nakręconych zostało 15 scen. W tych filmach zagrali statyści oraz profesjonalni krakowscy aktorzy, m.in. Jerzy Trela, Jerzy Nowak, Anna Cieślak, Mariusz Saniternik. Część tych scen funkcjonuje zarówno w filmie, jak i na samej wystawie w postaci projekcji, np. na ekranie z pary wodnej (scena handlu Kramy Bogate). Druga część ekipy filmowej nakręciła sceny narratorskie z użyciem najnowszych światłoczułych kamer, by uzyskać najwyższej jakości obraz i dźwięk nawet w ciemnych niedostępnych miejscach, dokąd zwiedzający udają się wraz z narratorem. Krzysztof Jasiński (narrator) zabiera zwiedzających na wędrówkę po historii legendarnego, średniowiecznego i współczesnego Krakowa opowiadając o najciekawszych miejscach i związanych z nimi historiach. Dodatkowo na 3 kamerach zrealizowano timelapsy – ujęcia oddające efekt przepływającego szybko czasu. Filmy reżyserowane przez Dariusza Kuca we współpracy z Film POLSKA, ALWERNIA STUDIO i Tandemtarento ubarwiają też modele 3D i mapy historyczne wygenerowane przez firmę postprodukcji i animacji filmowej NoLabel.

ANIMACJE 3D, INTERAKTYWNE PREZENTACJE i GRY ORAZ INSTALACJE MULTIMEDIALNE

Przy użyciu najnowszych rozwiązań z dziedziny animacji 3D i technologii informatycznych 30-osobowy zespół specjalistów odtworzył ponad 500 modeli zabytków znalezionych na terenie podziemi rynku. Zwiedzający mogą je dowolnie obracać i powiększać za pomocą ekranów dotykowych. Nolabel stworzyło również 8 animacji ukazujących rozwój Krakowa na przestrzeni dziesięciu wieków – od XI w. aż do czasów współczesnych. Projektory holograficzne pozwalają zajrzeć do środka najważniejszych budowli miasta. Odwiedzający wystawę mogą z bliska przyjrzeć się przemianom m.in. Sukiennic i kościoła Mariackiego. Za pomocą projektorów przedstawiana jest historia handlu średniowiecznego miasta oraz zniszczenie Krakowa przez Tatarów w 1241 roku. Dla najmłodszych widzów czeka spektakl opowiadający dobrze znaną historię wędrówki Szewczyka Skuby na Wawel i jego potyczki ze smokiem. Przedstawienie rozgrywane jest na specjalnej scenie łączącej elementy teatru kukiełkowego, animacji 3D oraz instalacji typu światło i dźwięk. Bohaterowie są poruszani za pomocą przygotowanych przez specjalistów od robotyki mechanizmów pneumatycznych zsynchronizowanych z efektami dźwiękowymi i świetlnymi. Narratorem spektaklu jest postać białego kruka, któremu głosu użyczył Jerzy Trela.